กัญชากับความฝัน: ผลกระทบต่อการนอนหลับช่วง REM, แนวทางการรักษา และความฝันที่เต็มไปด้วยความกังวล

Admin
Written by รีวิว Weed Cannabis & Health Enthusiast
Updated: 2023-09-29
กัญชากับความฝัน: ผลกระทบต่อการนอนหลับช่วง REM, แนวทางการรักษา และความฝันที่เต็มไปด้วยความกังวล

Table of Contents

ความฝันทำให้เรามองเห็นส่วนลึกของจิตใจ โดยเราจะช่วยรวบรวมสิ่งที่นักวิจัยและผู้ที่ชื่นชอบกัญชาต้องการทราบว่าสิ่งนี้มีผลกระทบต่อความฝันอย่างไร

ในขณะที่หลายคนใช้กัญชาทางการแพทย์เพื่อการนอนหลับ พวกเขาอาจสังเกตเห็นความแตกต่างของรูปแบบความฝันที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างชัดเจน

กัญชาดูเหมือนจะช่วยลดความฝัน และการหยุดใช้มันจะทำให้ความฝันกลับมาอีกครั้ง

บทความนี้เราจะเจาะลึกถึงความเชื่อมโยงระหว่างกัญชากับความฝัน โดยให้รายละเอียดเกี่ยวกับผลกระทบที่มีต่อรูปแบบของความฝัน รวมถึงการตอบคำถามทั่วไป เช่น ทำไมเราถึงหยุดฝันเมื่อใช้กัญชา และสำรวจความเป็นไปได้ที่จะใช้เพื่อการรักษาโรค ไปติดตามกัน

วงจรการนอนหลับและการฝัน: สาเหตุที่ทำให้เรานอนหลับฝัน

นักจิตวิทยาชื่อดังที่ชื่อว่า Carl Jung ได้นำเสนอความคิดที่ว่า ความฝันทำหน้าที่เป็นเหมือนประตูที่เปิดสู่จิตใต้สำนึก สิ่งนี้ทำให้ผู้คนสามารถสำรวจและประมวลผลความคิด, อารมณ์ และประสบการณ์ที่ซ่อนเร้นหรือถูกเก็บเอาไว้ในช่วงเวลาตื่น ตามที่ Jung กล่าวไว้ ความฝันจะสะท้อนให้รับรู้ถึงความปรารถนาที่ลึกสุดในจิตใจ, ความกลัว และความขัดแย้งที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข ซึ่งล้วนเป็นข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับจิตใจของเราทั้งสิ้น

ความลับของวิทยาศาสตร์แห่งความฝัน ยังคงทำให้นักวิจัยอยากศึกษาเรื่องนี้อยู่เสมอ

ระหว่างการนอนหลับ สมองของคุณจะยังคงทำงานในส่วนของระบบประสาท, การประมวลผล และรวบรวมข้อมูลประจำวันเข้าไว้ด้วยกัน การที่เราฝันจึงเป็นเหมือนผลลัพธ์และความเข้าใจในประสบการณ์, อารมณ์ และความทรงจำ นอกจากนี้ ความฝันยังช่วยส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์, การแก้ปัญหา และการสำรวจจิตใต้สำนึกของเราได้อีกด้วย

วงจรการนอนและระดับการนอน

การนอนหลับประกอบด้วยระดับต่าง ๆ ที่ทำซ้ำเป็นวงจรตลอดทั้งคืน

วงจรการนอนหลับประกอบด้วย 4 ระดับ : N1 (เริ่มหลับ), N2 (เคลิ้มหลับ), N3 (หลับลึก) และการหลับ REM (Rapid Eye Movement Sleep : ช่วงที่มีการเคลื่อนไหวของตาไปมา) แต่ละระดับจะมีจุดประสงค์เฉพาะ ซึ่งเกิดขึ้นเพื่อฟื้นฟูสมรรถภาพและการรับรู้ของร่างกาย

ระยะ N1: เริ่มหลับ  

เป็นช่วงเปลี่ยนจากการตื่นเป็นการนอนหลับในระยะเริ่มต้น โดยระยะ N1 จะเริ่มมีอาการง่วงนอน, กล้ามเนื้อคลายตัว และเคลื่อนไหวช้าลง ซึ่งความฝันในระยะนี้มักจะหายวับไปในทันที และจำไม่ได้ว่าฝันอะไรไป

ระยะ N2: เคลิ้มหลับ

ระยะเวลาการนอนหลับโดยส่วนใหญ่ของคนเรามักเกิดขึ้นในระยะ N2 ในช่วงนี้การทำงานของสมองจะช้าลง, อุณหภูมิร่างกายลดลง, อัตราการเต้นของหัวใจและการหายใจเป็นปกติ ความฝันในการนอนหลับระยะ N2 ถือเป็นเรื่องปกติ แต่ก็ยังคงจดจำได้ไม่มากเท่าไหร่

ระยะ N3: หลับลึก

ระยะ N3 เป็นช่วงการนอนหลับที่ลึกที่สุด และร่างกายได้รับการฟื้นฟูมากที่สุด มีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูร่างกายและจิตใจ ความฝันในระยะนี้มักจะเลือนราง

ระยะ N4: การหลับ REM (ช่วงที่มีการเคลื่อนไหวของตาไปมา)

ช่วงนี้จะมีการเคลื่อนไหวของดวงตาไปมาอย่างรวดเร็ว, สมองตื่นตัวมากขึ้น และความฝันต่าง ๆ มักจะเกิดขึ้นในช่วงการนอนหลับระยะ REM นี้

ระยะการนอนหลับ REM และความฝัน

สมองของคุณจะตื่นตัวมากที่สุดในช่วงการนอนหลับระยะ REM และจะกระตุ้นให้เกิดการจัดเก็บข้อมูลและประสบการณ์ในชีวิตประจำวัน กล้ามเนื้อของคุณในช่วงนี้อาจจะขยับตัวไม่ได้ชั่วคราว เพื่อป้องกันการตอบสนองทางร่างกาย และช่วงการเปลี่ยนแปลงนี้เอง ถือว่ามีความสำคัญต่อประสบการณ์ความฝันที่น่าจดจำ

การวิจัยชี้ให้เห็นว่า การนอนหลับช่วง REM มีบทบาทสำคัญในการทำงานของระบบการรับรู้ต่าง ๆ โดยสมองจะถูกจัดระเบียบ และเสริมสร้างความทรงจำที่ดีขึ้น นอกจากนี้ ยังช่วยให้เราจัดการกับความรู้สึกและอารมณ์ที่ดีต่อสุขภาพได้อีกด้วย

ประโยชน์

ประสบการณ์ที่เข้มข้น, โครงเรื่องที่ซับซ้อน และความรู้สึกผูกพันทางอารมณ์ที่เพิ่มมากขึ้น มักเป็นลักษณะของความฝันในการนอนหลับระดับนี้ การทำงานของสมองในช่วง REM sleep ช่วยให้:

  • เกิดการประมวลผลและการรวบรวมหน่วยความจำ
  • เข้าใจความซับซ้อนและความขัดแย้งของอารมณ์
  • ช่วยรวบรวมความทรงจำ และจัดระเบียบข้อมูล
  • สำรวจจิตใต้สำนึกในทางสร้างสรรค์
  • เพิ่มความสามารถในการแก้ไขปัญหา

ผลกระทบของกัญชาต่อการนอนหลับช่วง REM กับความฝันที่หายไป

การศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่า กัญชาสามารถลดการนอนหลับในช่วง REM ได้

ทั้งนี้ ยังมีความเชื่ออีกว่าสาร THC เข้ามามีบทบาทสำคัญในผลกระทบดังกล่าว เพราะเมื่อมี THC อยู่ในร่างกาย มันจะทำปฏิกิริยากับระบบ  Endocannabinoid และเปลี่ยนแปลงการทำงานของสารสื่อประสาท ซึ่งส่งผลให้ระยะเวลาและช่วงการนอนหลับ REM ลดลง

การใช้กัญชา สามารถนำไปสู่ความฝันที่ลดลงโดยส่งผลต่อระยะการนอนหลับช่วง REM

การนอนหลับในระยะ REM ที่ลดลง จะทำให้ความถี่และความชัดเจนของความฝันลดลงด้วย ความสัมพันธ์นี้ถูกพบในการศึกษาที่โด่งดัง ซึ่งจัดทำโดย Pivik et al ในปี 1972 ที่สนับสนุนข้อมูลการใช้กัญชา เพื่อยับยั้งการนอนหลับช่วง REM

นี่จึงเป็นเหตุผลที่หลายคนรายงานว่า การใช้กัญชามีผลทำให้ความฝันลดลง ทั้งนี้ประสบการณ์ในการใช้กัญชาส่วนบุคคล ก็มีผลต่อการลดลงของความฝันเช่นกัน

เพราะการตอบสนองต่อกัญชาของแต่ละบุคคลมีความแตกต่างกันนั่นเอง

ผลกระทบของ CBD ต่อการนอนหลับช่วง REM

ในขณะที่งานวิจัยส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปที่ผลกระทบของสาร THC แต่ก็อย่าลืมว่าสาร CBD (Cannabidiol) ก็อาจมีผลต่อการนอนหลับและความฝันที่แตกต่างกันได้เช่นกัน

CBD ไม่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท และได้รับการศึกษาถึงประโยชน์ในการรักษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับการนอนหลับ ขณะนี้ก็ยังไม่สามารถระบุได้ชัดเจนถึงผลต่อความฝันเช่นเดียวกับสาร THC และจำเป็นที่จะต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมต่อไป

ทั้งนี้ มีรายงานไม่มากนักที่บ่งบอกว่า CBD มีผลทำให้ความฝันลดน้อยลง

ความผิดปกติของการนอนหลับ

ผลกระทบของกัญชาต่อความฝัน บ่งบอกถึงศักยภาพในการจัดการความผิดปกติของการนอน เช่น PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder), ความผิดปกติของ REM และฝันร้ายที่เกิดซ้ำแล้วซ้ำอีก

ฝันร้าย

ฝันร้าย คือ ความฝันที่ก่อกวนจิตใจ ทำให้เกิดความกลัว, ความวิตกกังวล หรือความทุกข์อย่างรุนแรง ซึ่งมักจะรบกวนการนอนหลับตามปกติ

งานวิจัยชี้ให้เห็นว่ากัญชาอาจมีผลต่อการลดฝันร้ายโดยการยับยั้งการนอนหลับช่วง REM ดังนั้น กัญชาจึงสามารถบรรเทาปัญหาให้แก่ผู้ที่ประสบกับอาการฝันร้ายจากสภาวะต่าง ๆ รวมถึง PTSD และการนอนหลับที่ผิดปกติอื่น ๆ ได้

PTSD

Post-Traumatic Stress Disorder (โรคเครียดหลังผ่านเหตุการณ์สะเทือนใจ) เป็นโรคทางจิตเวชที่เกิดขึ้นจากการรับรู้เหตุการณ์ที่ทำให้เกิดการกระทบกระเทือนทางจิตใจ ทำให้ฝันเห็นภาพในอดีต, เกิดความคิดแทรกซ้อน, ฝันร้าย และตื่นตัวมากผิดปกติ

กัญชา ได้แสดงให้เห็นว่าช่วยจัดการอาการของ PTSD รวมถึงอาการฝันร้ายได้ การศึกษาระบุว่า กัญชาช่วยปรับวงจรการนอนหลับ และยับยั้งการนอนหลับในช่วง REM จึงอาจช่วยลดความรุนแรงของฝันร้ายในบุคคลที่มีอาการ PTSD ซึ่งมีผลทำให้คุณภาพการนอนหลับและความเป็นอยู่โดยรวมดีขึ้น

การนอนหลับที่ผิดปกติในช่วง REM

REM Behavior Disorder (RBD) เป็นภาวะการนอนหลับที่ผิดปกติที่มีลักษณะเฉพาะ นั่นคือ มีการขยับของร่างกายที่ผิดปกติระหว่างการนอนหลับ

กัญชาได้รับการสำรวจว่าเป็นทางเลือกในการรักษาและจัดการกับอาการ RBD โดยเฉพาะสาร CBD ที่อาจมีผลช่วยกดการหลับช่วง REM จึงช่วยลดโอกาสและความรุนแรงของพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับ RBD ได้

อย่างไรก็ตาม จำเป็นที่จะต้องมีการศึกษาเพิ่มเติม เพื่อทำความเข้าใจถึงความเชื่อมโยงระหว่างการนอนหลับที่ผิดปกติในช่วง REMและกัญชาให้ดียิ่งขึ้นกว่าเดิม

ความฝันที่เต็มไปด้วยความกังวลหลังเลิกกัญชา: REM Rebound

เมื่อเลิกใช้กัญชา ความฝันจะกลับมาอีกครั้ง ความฝันเหล่านี้อาจเป็นฝันดีและน่าจดจำ หรือบางครั้งอาจให้ความรู้สึกที่สมจริงยิ่งกว่าเดิม

การกลับมาของความฝันประเภทนี้ เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ REM Rebound เพราะเมื่อวงจรการนอนหลับ REM ถูกรบกวนจากการใช้กัญชา สมองจะชดเชยโดยเพิ่มช่วงการนอนหลับ REM ให้มากขึ้น และเมื่อเลิกใช้กัญชา สิ่งนี้จะถูกคืนสมดุลการนอนหลับให้กลับมาเป็นดังเดิม

นั่นเป็นเหตุผลที่ผู้คนอาจรับรู้ได้ถึงความฝันที่สดใส และความฝันที่มีความสร้างสรรค์ ซึ่งพบได้บ่อยในบรรดาผู้ที่เลิกกัญชา หลังจากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน

แม้ในบางครั้งความฝันเหล่านี้อาจเป็นเรื่องน่ายินดี แต่บางครั้งก็อาจทำให้เกิดอาการวิตกกังวลหรือเต็มไปด้วยฝันร้ายได้เช่นกัน

สำหรับบางคนแล้ว อาการเหล่านี้อาจคงอยู่ในช่วงการถอนกัญชา เมื่อสมองกลับมาทำงานโดยไม่มี THC ซึ่งอาจกินเวลาระหว่าง 5 ถึง 30 วันหรือมากกว่านั้น หลังจากนั้น รูปแบบการฝันก็จะกลับเป็นปกติอีกครั้ง

และสำหรับผู้ที่มักจะฝันร้ายและมีปัญหาเกี่ยวกับ PTSD ความฝันเหล่านั้นก็จะกลับมาหาคุณอีกครั้งอย่างแน่นอน

บทสรุป

ความสัมพันธ์ระหว่างกัญชากับความฝันถือเป็นหัวข้อที่ซับซ้อน ซึ่งมีปัจจัยหลายด้านเข้ามาเกี่ยวข้อง

การวิจัยทางวิทยาศาสตร์ชี้ให้เห็นว่า การใช้กัญชาสามารถระงับการนอนหลับในช่วง REM ทำให้ความถี่และความรุนแรงในการฝันลดลง อย่างไรก็ตาม เมื่อเลิกใช้กัญชา การนอนหลับช่วง REM ก็จะเพิ่มขึ้น และการกลับมาฝันอีกครั้ง

ผลกระทบของกัญชาต่อความฝันอาจช่วยผู้ที่มีอาการนอนหลับที่ผิดปกติ เช่น PTSD และฝันร้ายได้

เช่นเดียวกับหลาย ๆ สิ่งที่เกี่ยวข้องกับกัญชา จำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติม เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับกลไกและผลจากการรักษา ในขณะที่การศึกษากัญชาและความฝันยังคงต้องดำเนินต่อไป และเปิดโอกาสสู่แนวทางอื่น ๆ ในการจัดการกับสภาวะที่เกี่ยวข้องกับการนอนหลับ